Benutzer-Werkzeuge

Webseiten-Werkzeuge


wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert

Unterschiede

Hier werden die Unterschiede zwischen zwei Versionen angezeigt.

Link zu dieser Vergleichsansicht

Beide Seiten der vorigen RevisionVorhergehende Überarbeitung
Nächste Überarbeitung
Vorhergehende Überarbeitung
wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert [2026/01/17 13:43] – [Ab 1575 (42 Titel)] Norbert Lüdtkewiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert [2026/05/14 06:38] (aktuell) Norbert Lüdtke
Zeile 13: Zeile 13:
   Ulrich von Hutten 1488-1523    Ulrich von Hutten 1488-1523 
  
-^ [[liste_zeitleisten_listen|Zeitleisten]] ^ [[reisegenerationen|Jahrhundert]] ^^^^^^ [[liste_zeitleisten_listen#Literaturlisten|Literaturliste]] ... +^ [[liste_zeitleisten_listen|Zeitleisten]] ^ [[zeitleiste_reisegenerationen|Jahrhundert]] ^^^^^^ [[liste_zeitleisten_listen#Literaturlisten|Literaturliste]] ^ 
-^ [[Apodemik|Reiseanleitungen]] |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen#Im 15. Jahrhundert|15.]]  |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert|16.]]  |   [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert|17.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 18. Jahrhundert|18.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 19. Jahrhundert|19.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 20. Jahrhundert|20.]]  | [[literaturliste_reisekunst|Kunst des Reisens]] | +^ [[zeitleiste_reiseanleitungen|Reise-anleitungen]] |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen#Im 15. Jahrhundert|15.]]  |  [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert|16.]]  |   [[wiki:zeitleiste_reiseanleitungen_17._jahrhundert|17.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 18. Jahrhundert|18.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 19. Jahrhundert|19.]]  |  [[wiki:Zeitleiste Reiseanleitungen 20. Jahrhundert|20.]]  | [[literaturliste_reisekunst|Kunst des Reisens]] 
-| [[synopse_a|Synopse der Zeitleisten und Literaturlisten]] zu Reiseanleitungen, Reisesammlungen und Itineraren |||||||| +| Anzahl (Titel) |  5  |  77  |  215  |  [103]  |  [60]  |  [143]  |   
-[[literaturliste_bibliographien#Bücher übers Reisen|Bibliographien]] | [[https://artoftravel.nuigalway.ie/index.php|Art of Travel Database]] |[[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10429651|Lüdde: Methodologie]] || [[https://www.jstor.org/stable/24007471|Monga: Taxonomy]] |[[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00045233|Stagl: Apodemiken]] | +| [[synopse_a|Synopse der Zeitleisten und Literaturlisten]] zu [[Apodemik|Reiseanleitungen]][[reisesammlungen|Reisesammlungen]] und [[itinerar|Itineraren]] |||||||| 
- +^ | FR 1857\\ [[https://www.google.de/books/edition/Nouvean_Manuel_de_Bibligraphie_Universel/5BGCU1CH_RYC?hl=de&gbpv=1&dq=1670%20Sylvain%20Dufour.%20Instruction&pg=PA496&printsec=frontcover|Denis: Manuel]] | DE 1849\\ [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10429651|Lüdde: Methodologie]] | DE 1983\\ [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00045233|Stagl: Apodemiken]] |IT 1996\\ [[https://www.jstor.org/stable/24007471|Monga: Taxonomy]] | GB 2020\\ [[https://artoftravel.nuigalway.ie/index.php|Art of Travel]] || [[literaturliste_bibliographien#Bücher übers Reisen|Bibliographien]] | 
-===== Ab 1500 (Titel) =====+| Zeitraum |  1525−1846  |  1561−1843  |  1518−1859  |  1538−1764  |  1500−1850  || 
 +| Anzahl (Titel) |  61  |  125  |  297  |  94  |  183  || 
 +[in Arbeit] 
 +===== Ab 1500 (Titel) =====
  
 +  * **1505** ''Johannes Butzbach'' (1478-1516) schrieb 1505 das [[wiki:odeporicon|Odeporicon]], welches als erste Reisedichtung dieser neuen Gattung der [[wiki:hodoeporicon|Hodoeporica]] gilt und später auch als //Wanderbüchlein// veröffentlicht wurde.
   * **1515** ''NN''\\ //Ein hubscher tractat wie durch Hertzog ''Gotfrid von Pullen'' [Bouillon]... das gelopte landt und das heylig grab gewunnen ist worden als man zalt M.xxix Jar//\\ 6 Bl. Nürnberg [1497? 1515?]: Gutknecht [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00003783|Online]]   * **1515** ''NN''\\ //Ein hubscher tractat wie durch Hertzog ''Gotfrid von Pullen'' [Bouillon]... das gelopte landt und das heylig grab gewunnen ist worden als man zalt M.xxix Jar//\\ 6 Bl. Nürnberg [1497? 1515?]: Gutknecht [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00003783|Online]]
   * **1519** ''Helius Eobanus Hessus''\\ //Helii Eobani Hessi a profectione ad Des. Erasmum Roterodamum Hodoeporicon Carmine Heroico//\\ cum quibusdam aliis eiusdem. Epistolae aliquot Erasmi ad eundem, & alios viros Academiae Erphurdiensis. Lucubrationum Erasmicarum Elenchus, per Conradum Goclenium Vuesphalum liberalium artium professorem. C. Vrsini Velii carmen grandiloquum eodem pertinens \\ Theodo[ricus] Mart[inus] (=Thierry Martens], [Leuven] (=Louvain) 1519; Erfurt 1518/1521: Mathes Maler [[https://mateo.uni-mannheim.de/camena/hessus3/hessushodoeporicon.html|Online 1]] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb11219895?page=%2C1|Online 2]]\\ → Stagl: Apodemiken   * **1519** ''Helius Eobanus Hessus''\\ //Helii Eobani Hessi a profectione ad Des. Erasmum Roterodamum Hodoeporicon Carmine Heroico//\\ cum quibusdam aliis eiusdem. Epistolae aliquot Erasmi ad eundem, & alios viros Academiae Erphurdiensis. Lucubrationum Erasmicarum Elenchus, per Conradum Goclenium Vuesphalum liberalium artium professorem. C. Vrsini Velii carmen grandiloquum eodem pertinens \\ Theodo[ricus] Mart[inus] (=Thierry Martens], [Leuven] (=Louvain) 1519; Erfurt 1518/1521: Mathes Maler [[https://mateo.uni-mannheim.de/camena/hessus3/hessushodoeporicon.html|Online 1]] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb11219895?page=%2C1|Online 2]]\\ → Stagl: Apodemiken
Zeile 34: Zeile 38:
   * **1536** ''Musculus, Wolfgang''\\ → [[wiki:zeitleiste_itinerare_periploi|Zeitleiste der Itinerare]]   * **1536** ''Musculus, Wolfgang''\\ → [[wiki:zeitleiste_itinerare_periploi|Zeitleiste der Itinerare]]
   * **1538** //Joachim Sterck van Ringelberg// (=Fortius Ringelbergius)\\ //Ioachimi Fortii Ringelbergii Andoverpiani Lvcvbrationes,//\\ uel potius absolutißima κυκλοπαιδεια: [kyklopaideia] : Atq[ue] haec omnia eo iudicio & ordine sunt tradita, ut uel vola cuiq[ue] meliorum literarum studioso satis ad summumn ingenij cultum esse poßint.\\ 698 [=732], [4] S. Basileae 1538: apud Bartholomaeum Westhemerum.\\ → Stagl: Apodemiken   * **1538** //Joachim Sterck van Ringelberg// (=Fortius Ringelbergius)\\ //Ioachimi Fortii Ringelbergii Andoverpiani Lvcvbrationes,//\\ uel potius absolutißima κυκλοπαιδεια: [kyklopaideia] : Atq[ue] haec omnia eo iudicio & ordine sunt tradita, ut uel vola cuiq[ue] meliorum literarum studioso satis ad summumn ingenij cultum esse poßint.\\ 698 [=732], [4] S. Basileae 1538: apud Bartholomaeum Westhemerum.\\ → Stagl: Apodemiken
 +    *// "κύκλος est circulus, quae figura est simplicissima et perfectissima simul: nam incipi potest ubicunque in illa et ubicunque cohaeret. Cyclopaedia itaque significat omnem doctrinarum scientiam inter se cohaerere; Encyclopaedia est institutio in illo circulo.”// (''Gesner'': Isagoge, 1774, i. 40; zit. nach 1911 Encyclopædia Britannica, Stichwort Encyclopaedia)
     * 1541: 796 S.     * 1541: 796 S.
   * **1540** ''Lilius Gregorius Giraldus'', 1479-1552\\ //Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, de re nautica libellus://\\ admiranda quadam & recondita eruditione refertus : nunc primum & natus & aeditus.\\ [6], 306 S. Basel 1540: Michael Isingrinius. VD16: G 2109 [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11730693|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken   * **1540** ''Lilius Gregorius Giraldus'', 1479-1552\\ //Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, de re nautica libellus://\\ admiranda quadam & recondita eruditione refertus : nunc primum & natus & aeditus.\\ [6], 306 S. Basel 1540: Michael Isingrinius. VD16: G 2109 [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11730693|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken
Zeile 41: Zeile 46:
   * **1549** ''Jacobi Bonjour''\\ //De Peregrinatione omnium aetatum//\\ in: ... Lucubrationum primitiae. Orationum lib. III. Commentarius in L. Paris 1549: L. Begatii.\\ → Monga: Hodoeporics   * **1549** ''Jacobi Bonjour''\\ //De Peregrinatione omnium aetatum//\\ in: ... Lucubrationum primitiae. Orationum lib. III. Commentarius in L. Paris 1549: L. Begatii.\\ → Monga: Hodoeporics
  
-===== Ab 1550 (15 Titel) =====+===== Ab 1550 (16 Titel) =====
  
   * **1551** ''Clenard, Nicolaus'', 1495-1542\\ //Peregrinationum ac de rebus Machometicis epistolae//\\ epistolae elegantissimae \\ 42 Bl. Lovanii 1551: apud Martin Rotarium. [[https://www.google.de/books/edition/Peregrinationum_ac_de_rebus_Machometicis/SHhUAAAAcAAJ?hl|Online]]   * **1551** ''Clenard, Nicolaus'', 1495-1542\\ //Peregrinationum ac de rebus Machometicis epistolae//\\ epistolae elegantissimae \\ 42 Bl. Lovanii 1551: apud Martin Rotarium. [[https://www.google.de/books/edition/Peregrinationum_ac_de_rebus_Machometicis/SHhUAAAAcAAJ?hl|Online]]
Zeile 47: Zeile 52:
       * ''Joaquim Chorao Lavajo''\\ //Itinéraire islamo-arabisant de Clénard,//\\ apport ibérique à un projet. Actas XVI Congreso UEAI. 1995.       * ''Joaquim Chorao Lavajo''\\ //Itinéraire islamo-arabisant de Clénard,//\\ apport ibérique à un projet. Actas XVI Congreso UEAI. 1995.
       * ''Frans M. Olbrechts'' \\ //Rond Niklaas Cleynaerts' reis naar Marokko en zijn verblijf te Fes//\\ S. 22-51 in: H. De Vocht et al. (Hg.): Nicolaus Clenardus. Uitgave van het museum Plantin-Moretus, Antwerpen 1942: De Sikkel       * ''Frans M. Olbrechts'' \\ //Rond Niklaas Cleynaerts' reis naar Marokko en zijn verblijf te Fes//\\ S. 22-51 in: H. De Vocht et al. (Hg.): Nicolaus Clenardus. Uitgave van het museum Plantin-Moretus, Antwerpen 1942: De Sikkel
 +  * Ab **1552** veröffentlicht ''Charles Estienne'' den ersten französischen »[[wiki:reisefuehrer|Reiseführer]]« //La Guide des chemins de France// mit [[wiki:routen|Routen]], Kuriositäten, Denkmälern, [[wiki:herberge|Unterkünften]] auf 207 Seiten in strukturierter Form, 1586 ergänzend.
   * **1553** ''Thomas Wilson'', 1523/4–1581\\ //An Oration Deliberatiue//\\ Bl. 16r−17r in: //The Arte of Rhetorique for the use of all Suche as are Studious of Eloquence ...// 118 Bl. London 1585: George Robinson [[http://hdl.handle.net/1794/774|Online]]\\ → Art of Travel Database: London 1553 [1560], [1562], 1563, [1567], 1580, 1584, 1585   * **1553** ''Thomas Wilson'', 1523/4–1581\\ //An Oration Deliberatiue//\\ Bl. 16r−17r in: //The Arte of Rhetorique for the use of all Suche as are Studious of Eloquence ...// 118 Bl. London 1585: George Robinson [[http://hdl.handle.net/1794/774|Online]]\\ → Art of Travel Database: London 1553 [1560], [1562], 1563, [1567], 1580, 1584, 1585
   * **1554** ''Pedro de Medina'' circa 1493-circa 1567 \\ //L’arte del navegar, in la qual si contengono le regole, dechiarationi, secreti et avisi, alla bona navigatione necessarii.//\\ Composta per ... m. Pietro da Medina, & tradotta de lingua spagnola in volgar italiano, à beneficio, & vtilità de ciascadun nauigante\\ Pederzano, Giovanni Battista Pinzi, Aurelio, 1554 [[https://preserver.beic.it:443/delivery/DeliveryManagerServlet?dps_pid=IE2744055   * **1554** ''Pedro de Medina'' circa 1493-circa 1567 \\ //L’arte del navegar, in la qual si contengono le regole, dechiarationi, secreti et avisi, alla bona navigatione necessarii.//\\ Composta per ... m. Pietro da Medina, & tradotta de lingua spagnola in volgar italiano, à beneficio, & vtilità de ciascadun nauigante\\ Pederzano, Giovanni Battista Pinzi, Aurelio, 1554 [[https://preserver.beic.it:443/delivery/DeliveryManagerServlet?dps_pid=IE2744055
Zeile 65: Zeile 71:
     * ''Ernst Georg Kürz''\\ //Georgius Pictorius von Villingen : ein Arzt des 16. Jahrhunderts und seine Wissenschaft.//\\ 97 S. Freiburg 1895: Mohr. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11572439|Online]]     * ''Ernst Georg Kürz''\\ //Georgius Pictorius von Villingen : ein Arzt des 16. Jahrhunderts und seine Wissenschaft.//\\ 97 S. Freiburg 1895: Mohr. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11572439|Online]]
   * **1557** ''Jörg Wickram'' 1505−1560\\ // Das Rollwagenbüchlin//\\ Ein neüws, vor vnerhörts Büchlein darin[n]̄ vil guter schwe[n]ck vnd Historien begriffen werden, so man in schiffen vn[d]̄ auff den rollwegen ... erzellen mag ... widerum[m]̄ erneuwert vnn[d] gemeert ... Stattschreiber zu Burckheim ... 1557 s.l. 280 S. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00070166|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken: s.l. 1555, Frankfurt 1590\\ Den Schwänken liegen reisetypische Situationen zugrunde, ihren Witz erhalten sie durch das närrische Verhalten der Reisenden. Im Hintergrund stehen also Vorstellungen des 'richtigen' Verhaltens.   * **1557** ''Jörg Wickram'' 1505−1560\\ // Das Rollwagenbüchlin//\\ Ein neüws, vor vnerhörts Büchlein darin[n]̄ vil guter schwe[n]ck vnd Historien begriffen werden, so man in schiffen vn[d]̄ auff den rollwegen ... erzellen mag ... widerum[m]̄ erneuwert vnn[d] gemeert ... Stattschreiber zu Burckheim ... 1557 s.l. 280 S. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb00070166|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken: s.l. 1555, Frankfurt 1590\\ Den Schwänken liegen reisetypische Situationen zugrunde, ihren Witz erhalten sie durch das närrische Verhalten der Reisenden. Im Hintergrund stehen also Vorstellungen des 'richtigen' Verhaltens.
-  * **1561** ''Guilhelmo Gratarolo'', 1516-1568\\ //De regimine iter agentium vel equitum,//\\ vel peditum, vel navi, vel curru seu rheda, &c. viatoribus & peregrinatoribus quibusque utilissimi libri duo : nunc primum editi / authore , philosopho & medico.\\ [7] Bl., 152 S., [1] Bl. Basileae 1561: [Nicolaus Brylinger] Argentorati 1563: Rihel [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11105950|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken: Basel 1561, Köln 1561, Straßburg 1563, Köln 1571, Nürnberg 1591 in: De arte peregrinandi+  * **1561** ''Guilhelmo Gratarolo'', 1516-1568 [= Wilhelm Gratorolo]\\ //De regimine iter agentium vel equitum,//\\ vel peditum, vel navi, vel curru seu rheda, &c. viatoribus & peregrinatoribus quibusque utilissimi libri duo : nunc primum editi / authore , philosopho & medico.\\ [7] Bl., 152 S., [1] Bl. Basileae 1561: [Nicolaus Brylinger] Argentorati 1563: Rihel [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11105950|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken: Basel 1561, Köln 1561, Straßburg 1563, Köln 1571, Nürnberg 1591 in: De arte peregrinandi
   * **1563** ''Gail, Jörg''\\ → [[wiki:zeitleiste_itinerare_periploi|Zeitleiste der Itinerare]]   * **1563** ''Gail, Jörg''\\ → [[wiki:zeitleiste_itinerare_periploi|Zeitleiste der Itinerare]]
   * **1565** ''Theodor Zwinger'', 1533-1588\\ //Peregrinationes inutilis//\\ Kapitel in: Theatrum vitae humanae, omnium fere eorum, quae in hominem cadere possunt, bonorum atque malorum exempla historica, ethicae philosophiae praeceptis accommodata, & in XIX libros digesta, comprehendens: ut non immerito historiae promptuarium, vitaeque humanae speculum nuncupari poßit. A Conrado Lycosthene iampridem inchoatum. Nunc vero Theodori Zvinggeri studio & labore, eo usque deductum, ut omnium ordinum hominibus ad vitam praeclare instituendam, maiorem in modum utile & iucundum sit futurum\\ 1428 S. Basel 1565, 1571, 1586-87, 1596, 1604: Johannes Oporinus.\\ → Art of Travel   * **1565** ''Theodor Zwinger'', 1533-1588\\ //Peregrinationes inutilis//\\ Kapitel in: Theatrum vitae humanae, omnium fere eorum, quae in hominem cadere possunt, bonorum atque malorum exempla historica, ethicae philosophiae praeceptis accommodata, & in XIX libros digesta, comprehendens: ut non immerito historiae promptuarium, vitaeque humanae speculum nuncupari poßit. A Conrado Lycosthene iampridem inchoatum. Nunc vero Theodori Zvinggeri studio & labore, eo usque deductum, ut omnium ordinum hominibus ad vitam praeclare instituendam, maiorem in modum utile & iucundum sit futurum\\ 1428 S. Basel 1565, 1571, 1586-87, 1596, 1604: Johannes Oporinus.\\ → Art of Travel
Zeile 76: Zeile 82:
   * **1570--71** ''William Cecil''\\ //Letter to Edward Manners, Earl of Rutland//\\ Manuskript\\ → Art of Travel Database   * **1570--71** ''William Cecil''\\ //Letter to Edward Manners, Earl of Rutland//\\ Manuskript\\ → Art of Travel Database
     * ''Sara Warneke''\\ //Appendix B: Memorial of instructions by William Cecil to the Earl of Rutland".//\\ S. 295 in: Images of the Educational Traveller in Early Modern England. Leiden 1995: Brill. [[https://doi.org/10.1163/9789004247123_014 |DOI]]      * ''Sara Warneke''\\ //Appendix B: Memorial of instructions by William Cecil to the Earl of Rutland".//\\ S. 295 in: Images of the Educational Traveller in Early Modern England. Leiden 1995: Brill. [[https://doi.org/10.1163/9789004247123_014 |DOI]] 
 +  * **1573** ''Georg von Mayr''\\ //Wegbüchlin der fürnemesten Wege unnd gebreuchlichsten Strassen, durch gantz Teutschlandt, Hungern, Böhem, Polen, Lüttaw, Schweden, Dennmarck, Moscovia, Niderland, Franckreich, Engelland, Italien, Hispanien und Portugal zu Raysen//\\ Sampt dem Bericht der Müntz- und Jarmärckt : Jetzt von newem gemert, und verbessert. Augspurg 1573: Philipp Ulhart. [16], 143, [17] Augspurg 1577/1596: Michael Mangen. Augspurg 1612: Franck. 1625 [[https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10916569|Online]]
   * **1573** ''Hubert Languet'', 1518--1581\\ //Huberti Langueti, viri clarissimi, Epistolae politicae et historicae//\\ scriptae quondam ad illustrem & generosum Philippum Sydnaeum, equitem anglum, illustrissimi pro-regis hyberniae filium, Vlissingensem gubernatorem fortissimum : in quibus variae rerum suo aeuo in Germania, Italia, Gallia, Belgio, Vngaria, Polonia, aliisque orbis christiani prouinciis pace, belloque gestarum, narrationes, consilia, & euentus describuntur : omnibus politicarum rerum & historiarum studiosis, consiliariis etiam principum & ad Reip. clauum sedentibus, maximè vtiles, ac necessariae : nunc verò primum publicis typis divulgatae\\ [24], 352 S. In officina Gulielmi Fitzeri, librarii angli, Francofurti, 1633 und Leiden 1646.\\ Briefe an ''Philip Sidney'' 1573-1580\\ → Stagl: Apodemiken: Brief VI vom 18.12.1573 enthält apodemische Inhalte.   * **1573** ''Hubert Languet'', 1518--1581\\ //Huberti Langueti, viri clarissimi, Epistolae politicae et historicae//\\ scriptae quondam ad illustrem & generosum Philippum Sydnaeum, equitem anglum, illustrissimi pro-regis hyberniae filium, Vlissingensem gubernatorem fortissimum : in quibus variae rerum suo aeuo in Germania, Italia, Gallia, Belgio, Vngaria, Polonia, aliisque orbis christiani prouinciis pace, belloque gestarum, narrationes, consilia, & euentus describuntur : omnibus politicarum rerum & historiarum studiosis, consiliariis etiam principum & ad Reip. clauum sedentibus, maximè vtiles, ac necessariae : nunc verò primum publicis typis divulgatae\\ [24], 352 S. In officina Gulielmi Fitzeri, librarii angli, Francofurti, 1633 und Leiden 1646.\\ Briefe an ''Philip Sidney'' 1573-1580\\ → Stagl: Apodemiken: Brief VI vom 18.12.1573 enthält apodemische Inhalte.
   * **1574** ''Hieronymus Turler'', um 1520–um 1602\\ //De [[wiki:peregrinus|Peregrinatione]] Et Agro Neapolitano// Libri II. Omnibus peregrinantibus utiles ac necessarii; ac in corum gratiam nunc primum editi. Argentorati: Iobinus [Straßburg]\\ → Stagl: Apodemiken:    * **1574** ''Hieronymus Turler'', um 1520–um 1602\\ //De [[wiki:peregrinus|Peregrinatione]] Et Agro Neapolitano// Libri II. Omnibus peregrinantibus utiles ac necessarii; ac in corum gratiam nunc primum editi. Argentorati: Iobinus [Straßburg]\\ → Stagl: Apodemiken: 
Zeile 81: Zeile 88:
     * 1591 Nürnberg\\ »Peregrinatio nihil aliud sit, quam labor invisendi & perlustrandi alienas terras, non a quibusvis, nec temere, sed ab idoneis suscipiendus.« übersetzt von Schudt: »Eine Reise soll nichts anderes sein als das Bestreben, die fremden Länder zu durchwandern und zu betrachten, und nicht von jedem Beliebigen aufs Geratewohl unternommen werden, sondern nur von solchen, die dafür wirklich geeignet sind«     * 1591 Nürnberg\\ »Peregrinatio nihil aliud sit, quam labor invisendi & perlustrandi alienas terras, non a quibusvis, nec temere, sed ab idoneis suscipiendus.« übersetzt von Schudt: »Eine Reise soll nichts anderes sein als das Bestreben, die fremden Länder zu durchwandern und zu betrachten, und nicht von jedem Beliebigen aufs Geratewohl unternommen werden, sondern nur von solchen, die dafür wirklich geeignet sind«
  
-===== Ab 1575 (42 Titel) =====+===== Ab 1575 (49 Titel) =====
  
   * **1575** ''Nathan Chytraeus''\\ //Hodoeporica sive itineraria,//\\ a diversis clariss. Doctissimisque viris, tum veteribus, tum recentioribus carmine conscripta. Item: epigrammata de praeclaris urbibus, studio nathanis chytraei poetae laureati, et professoris in academia Rostochiensi, publici, in gratiam doctae juventutis, et peregrinationum avidae, collecta\\ [Epigrammata De Praeclaris Urbibus]\\ 320 S. Francofurti ad Moen. 1575: Christian Egenolph. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11271252|Online]]\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken. Inhalt:   * **1575** ''Nathan Chytraeus''\\ //Hodoeporica sive itineraria,//\\ a diversis clariss. Doctissimisque viris, tum veteribus, tum recentioribus carmine conscripta. Item: epigrammata de praeclaris urbibus, studio nathanis chytraei poetae laureati, et professoris in academia Rostochiensi, publici, in gratiam doctae juventutis, et peregrinationum avidae, collecta\\ [Epigrammata De Praeclaris Urbibus]\\ 320 S. Francofurti ad Moen. 1575: Christian Egenolph. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11271252|Online]]\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken. Inhalt:
Zeile 110: Zeile 117:
     * 283-319 Ivl Caesaris Scaligeri Urbes Ad Divam Constantiam Rangoniam     * 283-319 Ivl Caesaris Scaligeri Urbes Ad Divam Constantiam Rangoniam
     * 320 Ianus Vitalis Panormitanus De Roma      * 320 Ianus Vitalis Panormitanus De Roma 
 +  * **1577** ''Daniel Wintzenberger''\\ Ein Naw || Reyse Büchlein || von der Stadt Dreßden aus || durch gantz Deudschlandt/ Einem || jeden der es wandern wil/ nottürff=||tig zu wissen/ #[et]c.|| Auch der Keyser/ Könige/ Chur || vnd Fürsten/ Geistlich vñ Weltlich/ Hoffe=||leger/ Desgleichen alle geschlecht der || Graffen in deutschlanden ... || wo ein || jeder gesessen/ #[et]c.|| Sampt einem Register ... || Durch || Daniel Wintzenberger/ weilandt || Churf.Säch.Postbereiter.|| Das Erste Theil.|| [48] Bl. Dresden 1577: Stöckel, Matthes d.Ä. [[http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB00019FCE00000000|Online]]
   * **1577** ''Theodor Zwinger'' (1533–1588) verwendet als Erster den Begriff 'Apodemik' in:   * **1577** ''Theodor Zwinger'' (1533–1588) verwendet als Erster den Begriff 'Apodemik' in:
     * //Methodus apodemica// in eorum gratiam, qui cum fructu in quocumque tandem vitae genere peregrinari cupiunt. 12 Bl., 400 S., 12 Bl., Basileae 1577: Eusebii Episcopii opera atque impensa. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11110953|Online]] \\ In Basel entwickelten ''Petrus Ramus'' (= Pierre de la Ramée, 1515–1572), ''Theodor Zwinger'' und ''Hugo Blotius'' 1568–1569 die Idee, das Reisen zu methodisieren. Das logische Konzept dazu stammte von Ramus, der es allerdings auf alle Wissensgebiete bezog.\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken     * //Methodus apodemica// in eorum gratiam, qui cum fructu in quocumque tandem vitae genere peregrinari cupiunt. 12 Bl., 400 S., 12 Bl., Basileae 1577: Eusebii Episcopii opera atque impensa. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11110953|Online]] \\ In Basel entwickelten ''Petrus Ramus'' (= Pierre de la Ramée, 1515–1572), ''Theodor Zwinger'' und ''Hugo Blotius'' 1568–1569 die Idee, das Reisen zu methodisieren. Das logische Konzept dazu stammte von Ramus, der es allerdings auf alle Wissensgebiete bezog.\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken
Zeile 116: Zeile 124:
   * **1577** ''Egnatio Danti''\\ //Delle osservationi de viaggi//\\ Tafel 39 S. 50 in: //Le scienze matematiche ridotte in tavole// 59 S. Bologna 1577: La Compagnia della Stampa.\\ → Art of Travel   * **1577** ''Egnatio Danti''\\ //Delle osservationi de viaggi//\\ Tafel 39 S. 50 in: //Le scienze matematiche ridotte in tavole// 59 S. Bologna 1577: La Compagnia della Stampa.\\ → Art of Travel
     * ''Thomas Frangenberg''\\ //Chorographies of Florence: The Use of City Views and City Plans in the Sixteenth Century//\\ Imago Mundi 46 (1994) 41-64     * ''Thomas Frangenberg''\\ //Chorographies of Florence: The Use of City Views and City Plans in the Sixteenth Century//\\ Imago Mundi 46 (1994) 41-64
 +  * **1578** ''Köberer, Wolfgang''\\ //Ein niederdeutsches Navigationshandbuch aus dem 16. Jahrhundert//\\ Deutsches Schiffahrtsarchiv 6 (1983) 151-174. [[https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-52622-8|Online]]\\ aktualisiert in: Mare Liberum. Revista de História dos Mares, Lissabon (CNCDP) 1 (1990) 153-169; Köberer identifizierte dieses Handbuch 2009 als ein Werk von ''Jacob Alday'' aus dem Jahr 1578: 
 +    * //Instrument unde Declinatie der Suennen.// Das älteste niederdeutsche Navigationshandbuch von Jacob Alday aus dem Jahr 1578. Originalausgabe herausgegeben von Johann Balhorn, Lübeck 1578. (=Raritäten der Seefahrtsgeschichte aus dem Deutschen Schiffahrtsmuseum, 1) herausgegeben von Lars U. Scholl, 2009. Transkription und Kommentare von Wolfgang Köberer.
   * **1578** ''Justus Lipsius'' (1547–1636)\\ //De ratione cum fructu peregrinandi et praestertim in Italia//\\ Brief vom 03.04.1578 an ''Philippe de Lannoy'', der 1586 gedruckt und veröffentlicht wurde. ((Schudt schrieb 1959, dieser Brief sei erst 1631 gedruckt worden in Thomae Erpenii... de Peregrinatione Gallica utiliter instituenda tractatus. Item Brevis admodum totius Galliae descriptio : et Justi Lipsii... Epistola de peregrinatione Italica. apud Franciscum Hegerum, Lugduni Batavorum, 1631 )), basierend auf seinem Italienaufenthalt 1567 bis 1569.\\ Ziemlich praxisnah formuliert er die beiden Hauptziele des Reisens, nämlich erstens den größtmöglichen Nutzen für das weitere Leben daraus zu ziehen (utilitas) und zweitens die Annehmlichkeiten in der Fremde zu genießen (voluptas). Das beste Mittel dazu sei es, sich in ständigem engen Kontakt mit den Menschen des Gastlandes bestmöglich zu informieren: //»Hic quaerat ergo potius de moribus, legibus, facie cuiusque urbis, principibus, bellis, casibus, aut si quid alias eventuum illuc insigne annotandum …«,// eine Empfehlung, die nachfolgend von zahlreichen Autoren kopiert wurde.   * **1578** ''Justus Lipsius'' (1547–1636)\\ //De ratione cum fructu peregrinandi et praestertim in Italia//\\ Brief vom 03.04.1578 an ''Philippe de Lannoy'', der 1586 gedruckt und veröffentlicht wurde. ((Schudt schrieb 1959, dieser Brief sei erst 1631 gedruckt worden in Thomae Erpenii... de Peregrinatione Gallica utiliter instituenda tractatus. Item Brevis admodum totius Galliae descriptio : et Justi Lipsii... Epistola de peregrinatione Italica. apud Franciscum Hegerum, Lugduni Batavorum, 1631 )), basierend auf seinem Italienaufenthalt 1567 bis 1569.\\ Ziemlich praxisnah formuliert er die beiden Hauptziele des Reisens, nämlich erstens den größtmöglichen Nutzen für das weitere Leben daraus zu ziehen (utilitas) und zweitens die Annehmlichkeiten in der Fremde zu genießen (voluptas). Das beste Mittel dazu sei es, sich in ständigem engen Kontakt mit den Menschen des Gastlandes bestmöglich zu informieren: //»Hic quaerat ergo potius de moribus, legibus, facie cuiusque urbis, principibus, bellis, casibus, aut si quid alias eventuum illuc insigne annotandum …«,// eine Empfehlung, die nachfolgend von zahlreichen Autoren kopiert wurde.
-    * **1586** ''Justus Lipsius ''\\ Epistola XXII Philippo Lanoyo, S. 53-65 ( 1, 22, 3) in: Epistolarum selectarum centuria prima.  [8] Bl., 254 S., [1] Bl. Antwerpen 1586: Christophorum Plantinum. Antwerpen 1605, Avignon 1609/1613, Leiden 1616. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11271179|Online]]\\ → Art of Travel, Monga: Hodoeporics, Stagl: Apodemiken verweist auf+    * **1586** ''Justus Lipsius ''\\ Epistola XXII Philippo Lanoyo, S. 53-65 ( 1, 22, 3) in: Epistolarum selectarum centuria prima.  [8] Bl., 254 S., [1] Bl. Antwerpen 1586: Christophorum Plantinum. Antwerpen 1605, Avignon 1609/1613, Leiden 1616. [[https://mdz-nbn-resolving.de/details:bsb11271179|Online]]\\ → Art of Travel, Monga: Hodoeporics, Stagl: Apodemiken verweist auf Publikationen des Briefes bei
-      *  Publikationen des Briefes bei Stradling 1592, Mieszkowski 1625, Erpenius 1631, Crenius 1699, Lackmann 1721. Außerdem bei Brun 1650.+      * Stradling 1592,  
 +      * Mieszkowski 1625,  
 +      * Erpenius 1631,  
 +      * Crenius 1699,  
 +      * Lackmann 1721,  
 +      * Brun 1650.
     * ''Papy, Jan''\\ Chapter 4 //Justus Lipsius on Travelling to Italy: From a Humanist Letter-Essay to an Oration and a Political Guidebook.//\\ In Artes Apodemicae and Early Modern Travel Culture, 1550–1700. Leiden 2019: Brill. [[https://doi.org/10.1163/9789004401068_006 |DOI]]      * ''Papy, Jan''\\ Chapter 4 //Justus Lipsius on Travelling to Italy: From a Humanist Letter-Essay to an Oration and a Political Guidebook.//\\ In Artes Apodemicae and Early Modern Travel Culture, 1550–1700. Leiden 2019: Brill. [[https://doi.org/10.1163/9789004401068_006 |DOI]] 
   * **1578** ''William Bourne''\\ //Preface//\\ in: //Treasure for Traveilers//\\ divided into five Bookes or Partes, Contaynyng very necessary Matters, for all sortes of Travailers, eyther by Sea or by Lande \\ [12], 32, [1], 25, [1], 22, [2], 21, [3], 5-16, [4] Bl. London 1578: [By Thomas Dawson] for Thomas Woodcocke, dwelling in Paules Churchyarde, at the sygne of the blacke Beare. [[http://name.umdl.umich.edu/A16518.0001.001|Online]]\\ → Art of Travel, → Stagl: Apodemiken   * **1578** ''William Bourne''\\ //Preface//\\ in: //Treasure for Traveilers//\\ divided into five Bookes or Partes, Contaynyng very necessary Matters, for all sortes of Travailers, eyther by Sea or by Lande \\ [12], 32, [1], 25, [1], 22, [2], 21, [3], 5-16, [4] Bl. London 1578: [By Thomas Dawson] for Thomas Woodcocke, dwelling in Paules Churchyarde, at the sygne of the blacke Beare. [[http://name.umdl.umich.edu/A16518.0001.001|Online]]\\ → Art of Travel, → Stagl: Apodemiken
   * **um 1578** ''Johannes Caselius'', 1533--1613\\ //ΔΙΑΣΚΕΨΙΣ\\ Qui doctrinae virtusque gratia peregrinari animum inducunt. Quas gentes potissimum adeant eo nomine.//\\ Nr. 3, S. 28-36 in: Caselianorum Conlectio Ea Quae Vel Rariora Vel Lectu Digniora Exhibens Fasciculus primus. Edidit Jo. Christ. Kiesewetter. [6] Bl., 36 S. Rudolstadii um 1696. [[http://digital.slub-dresden.de/id469202661|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken    * **um 1578** ''Johannes Caselius'', 1533--1613\\ //ΔΙΑΣΚΕΨΙΣ\\ Qui doctrinae virtusque gratia peregrinari animum inducunt. Quas gentes potissimum adeant eo nomine.//\\ Nr. 3, S. 28-36 in: Caselianorum Conlectio Ea Quae Vel Rariora Vel Lectu Digniora Exhibens Fasciculus primus. Edidit Jo. Christ. Kiesewetter. [6] Bl., 36 S. Rudolstadii um 1696. [[http://digital.slub-dresden.de/id469202661|Online]]\\ → Stagl: Apodemiken 
-  * **1578** ''Anonymus''\\// A Regiment for the Sea,//\\ containing verie necessarie matters for all sortes of men and travailers:\\ netyly corrected and amended by Thomas Hood. London, 1578.+  * **1578** ''Anonymus''\\ //A Regiment for the Sea,//\\ containing verie necessarie matters for all sortes of men and travailers:\\ netyly corrected and amended by Thomas Hood. London, 1578.
   * **1579** ''Haly Heron''\\ //Of Travaile in Heron's Kayes of Counsaile//\\ S. 97-124 in: //A Newe Discourse of Morall Philosophie, Entituled, The Kayes of Counsail//\\ 143 S. London 1579: Ralph Newbery.  \\ → Art of Travel   * **1579** ''Haly Heron''\\ //Of Travaile in Heron's Kayes of Counsaile//\\ S. 97-124 in: //A Newe Discourse of Morall Philosophie, Entituled, The Kayes of Counsail//\\ 143 S. London 1579: Ralph Newbery.  \\ → Art of Travel
   * **1579** ''Martin de Hoyarsabal''\\ //Les voyages aventureux du capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant de Cubiburu .//\\ Contenant les reigles et enseignemens nécessaires à la bonne et seure navigation.\\ 115 S. Anhang (Tabellen).  de l'impr. de J. Chouin (A Bourdeaux) 1579. [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k858720w|Online]]\\ →  Monga: Taxonomy (nur 1633)   * **1579** ''Martin de Hoyarsabal''\\ //Les voyages aventureux du capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant de Cubiburu .//\\ Contenant les reigles et enseignemens nécessaires à la bonne et seure navigation.\\ 115 S. Anhang (Tabellen).  de l'impr. de J. Chouin (A Bourdeaux) 1579. [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k858720w|Online]]\\ →  Monga: Taxonomy (nur 1633)
     * 1633/1636:// Les voyages avantureux du capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant de Cubiburu.//\\ Contenant les reigles & enseignemens necessaires à la bonne & seure navigation : Reveu & corrigé en cette derniere impression, & augmenté de la declinaison du soleil, qui a esté faicte suivant la reformation du calendrier de l'an mil cinq cens quatre-vingt deux. 122-[35] S.     * 1633/1636:// Les voyages avantureux du capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant de Cubiburu.//\\ Contenant les reigles & enseignemens necessaires à la bonne & seure navigation : Reveu & corrigé en cette derniere impression, & augmenté de la declinaison du soleil, qui a esté faicte suivant la reformation du calendrier de l'an mil cinq cens quatre-vingt deux. 122-[35] S.
     * 1677 Von ''Piarres D'Etcheverry'' ins Baskische übersetzt (Ixasoco Nabigacionecoa), versehen mit eigenen  Anmerkungen („eta cerbait guehiago abangatuba“),\\ → S. 486--487 in: Michel, Francisque: Le pays basque. Paris 1857: Firmin Didot, erwähnt auch eine Ausgabe Bayonne 1616. [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10427105?page=529|Online]]     * 1677 Von ''Piarres D'Etcheverry'' ins Baskische übersetzt (Ixasoco Nabigacionecoa), versehen mit eigenen  Anmerkungen („eta cerbait guehiago abangatuba“),\\ → S. 486--487 in: Michel, Francisque: Le pays basque. Paris 1857: Firmin Didot, erwähnt auch eine Ausgabe Bayonne 1616. [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10427105?page=529|Online]]
 +  * **1579-80** ''Michael Freiherr von Aitzing''\\ //Itinerarium orbis christiani. = Itinerario di tutti i Paesi Christiani = Wegweiser des gantzen Christenthumbs = La Guide des chemins de tous les Pais de la Chrestienté.//\\ Antwerpen: Christophe Plantin? Köln: Frans Hogenberg? 1579-1580 [[https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb00016475|Online]]
   * **1580** ''Michel de Montaigne ''\\ //De l'institution des enfants.//\\ S. 185-241 in: Essais de messire Michel de Montaigne. Bordeaux 1580 [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k701340|Online]]\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken   * **1580** ''Michel de Montaigne ''\\ //De l'institution des enfants.//\\ S. 185-241 in: Essais de messire Michel de Montaigne. Bordeaux 1580 [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k701340|Online]]\\ → Art of Travel, Stagl: Apodemiken
   * **1580** ''Nicolaus Reusner'', 1545-1602\\ //Hodoeporicorum sive Itinerum totius fere orbis lib. VII : Opus Historicum, Ethicum, Physicum, Geographicum //\\ [48], 671, [65] S. Basileae 1580. [[https://patrimoniodigital.ucm.es/s/patrimonio/item/739684|Online]] VD16 R 1423 → 1592\\ → Stagl: Apodemiken   * **1580** ''Nicolaus Reusner'', 1545-1602\\ //Hodoeporicorum sive Itinerum totius fere orbis lib. VII : Opus Historicum, Ethicum, Physicum, Geographicum //\\ [48], 671, [65] S. Basileae 1580. [[https://patrimoniodigital.ucm.es/s/patrimonio/item/739684|Online]] VD16 R 1423 → 1592\\ → Stagl: Apodemiken
Zeile 134: Zeile 150:
   * **1582** ''Vicar, Claude'' (O.F.M.)\\ //Petit discours de l'utilité des voyages ou pèlerinages,//\\ tiré de plusieurs passages de la sainte Escriture et autres autheurs, mis en lumière du commandement de la royne de France, par E. Maignan,.. \\ [27] Textseiten. (Paris) 1582: impr. de C. Roger. [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8700649m|Online]]    * **1582** ''Vicar, Claude'' (O.F.M.)\\ //Petit discours de l'utilité des voyages ou pèlerinages,//\\ tiré de plusieurs passages de la sainte Escriture et autres autheurs, mis en lumière du commandement de la royne de France, par E. Maignan,.. \\ [27] Textseiten. (Paris) 1582: impr. de C. Roger. [[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8700649m|Online]] 
   * **1584** ''Roth, Franz Nicolaus''\\ //Bewehrtes Reißbuch deß Heiligen Lands// ... → [[zeitleiste_pilgerfahrten|Zeitleiste der Pilgerfahrten]]   * **1584** ''Roth, Franz Nicolaus''\\ //Bewehrtes Reißbuch deß Heiligen Lands// ... → [[zeitleiste_pilgerfahrten|Zeitleiste der Pilgerfahrten]]
 +  * **1586** //Nouuelle Guide des Chemins ... du Royaume de France. Plus Le chemin de Ierusalem, Romme, & autres lieux de la terre Saincte.//\\ 112 S. Paris 1586: Nicolas Bonfons.
 +    * ''Bonnerot, Jean'' (Hg.); ''Charles Estienne''\\ //La Guide des chemins de France de 1553.//\\ 536 S. (256 Faksimiles) Bibliogr. S. 505-532, 6 Karten. Index Paris 1935-1936: H. Champion. [Reprint 1978]
   * **1587** Forgách, Mihály\\ //Oratio de peregrinatione et ejus laudibus,//\\ cum ex insigni Argentoratensi quo ante missum fuerat in celeberrimam Witebergensem Academiam venisset … scripta.\\ Witebergae 1587: Zacharias Crato.   * **1587** Forgách, Mihály\\ //Oratio de peregrinatione et ejus laudibus,//\\ cum ex insigni Argentoratensi quo ante missum fuerat in celeberrimam Witebergensem Academiam venisset … scripta.\\ Witebergae 1587: Zacharias Crato.
     * ''Móré, T.''\\ //Az utazás laudatív ábrázolása Forgách Mihály wittenbergi beszédében// S. 111–124 in: Tóth, O. (Hg.): Studia moralia. Klasszika-filológiai és Ókortörténeti Tanszéke, Debrecen, 2014.      * ''Móré, T.''\\ //Az utazás laudatív ábrázolása Forgách Mihály wittenbergi beszédében// S. 111–124 in: Tóth, O. (Hg.): Studia moralia. Klasszika-filológiai és Ókortörténeti Tanszéke, Debrecen, 2014. 
Zeile 155: Zeile 173:
     * ''Wilhelm Gratarolus'', 1516–1568 \\ //De regimine iter agentium//, ein ärztlicher Ratgeber     * ''Wilhelm Gratarolus'', 1516–1568 \\ //De regimine iter agentium//, ein ärztlicher Ratgeber
     * ''Philalethe Polytopiensi'' cive [i.e. ''Ortensio Landi'', 1512-1553]\\ //Forcianae quaestiones, in quibus varia Italorum ingenia explicantur, multa[que] alia scitu non indigna// → 1535     * ''Philalethe Polytopiensi'' cive [i.e. ''Ortensio Landi'', 1512-1553]\\ //Forcianae quaestiones, in quibus varia Italorum ingenia explicantur, multa[que] alia scitu non indigna// → 1535
-  *  **1591** ''John Florio'' 1553?-1625\\ //Florios second frutes to be gathered of twelue trees,//\\ of diuers but delightsome tastes to the tongues of Italians and Englishmen. To which is annexed his Gardine of recreation yeelding six thousand Italian prouerbs.\\ [12], 205, [3]; [8], 48, 85-217, [3] S. London 1591: Printed [by T. Orwin] for Thomas Woodcock, dwelling at the Black-beare.\\ → Art of Travel+  * **1591** ''John Florio'' 1553?-1625\\ //Florios second frutes to be gathered of twelue trees,//\\ of diuers but delightsome tastes to the tongues of Italians and Englishmen. To which is annexed his Gardine of recreation yeelding six thousand Italian prouerbs.\\ [12], 205, [3]; [8], 48, 85-217, [3] S. London 1591: Printed [by T. Orwin] for Thomas Woodcock, dwelling at the Black-beare.\\ → Art of Travel 
 +  * **1591** ''Théodore Turquet de Mayerne''\\ //Sommaire Description De La France, Allemagne, Italie & Espagne : Avec La Gvide Des Chemins pour aller & venir par les prouinces, & aux villes plus renommées des ces quatre regions ; A qouy est adiousté vn recueil des foires plus celebres presque de toute l'Europe ...//\\[12] Blätter, 311 S. [Genf] 1591: Jacques Stoer. Neuauflagen 1604. 1605. 1615.
   * **1592** ''Anonymus''\\ //Wegweiser vund Reisbuchlein aller vornembsten Strassen so durchs ganze Teutschlandt etc allen Reisern zu Roß vnd zu Fuß deßgleichen zu Wasser sehr nützlich//\\ Franckfurt 1592/1612 [Martini Lipenii Bibliotheca 1682]   * **1592** ''Anonymus''\\ //Wegweiser vund Reisbuchlein aller vornembsten Strassen so durchs ganze Teutschlandt etc allen Reisern zu Roß vnd zu Fuß deßgleichen zu Wasser sehr nützlich//\\ Franckfurt 1592/1612 [Martini Lipenii Bibliotheca 1682]
   * **1592** ''Nicolaus Reusner'', 1545-1602, ''Henricus Porsius'', ''Nathan Chytraeus'', ''Franciscus Koeckriz''\\ //Itinerarivm Totivs Orbis siue Opvs Peregrinationvm Variarvm : In VII. Classes distinctum: Historicum, Ethicum, Physicum, Geographicum ; Cum Avctario Et Orbis totius diuisione//\\ [24] Bl., 671, [1] S., [34] Bl., 82 S. Basileae 1592: Conrad Waldkirch [editio 2] VD16 R 1424 Enthält außerdem:\\    * **1592** ''Nicolaus Reusner'', 1545-1602, ''Henricus Porsius'', ''Nathan Chytraeus'', ''Franciscus Koeckriz''\\ //Itinerarivm Totivs Orbis siue Opvs Peregrinationvm Variarvm : In VII. Classes distinctum: Historicum, Ethicum, Physicum, Geographicum ; Cum Avctario Et Orbis totius diuisione//\\ [24] Bl., 671, [1] S., [34] Bl., 82 S. Basileae 1592: Conrad Waldkirch [editio 2] VD16 R 1424 Enthält außerdem:\\ 
Zeile 178: Zeile 197:
     * ''Enenkel, K.''\\ Chapter 2 //Loysius’s Pervigilium Mercurii and Other Early Latin Artes Apodemicae: the Constitution of a Genre through Intertextuality.// In: Enenkel (Hg.): Artes Apodemicae and Early Modern Travel Culture, 1550–1700. Leiden 2019: Brill. [[https://doi.org/10.1163/9789004401068_004 |DOI]]     * ''Enenkel, K.''\\ Chapter 2 //Loysius’s Pervigilium Mercurii and Other Early Latin Artes Apodemicae: the Constitution of a Genre through Intertextuality.// In: Enenkel (Hg.): Artes Apodemicae and Early Modern Travel Culture, 1550–1700. Leiden 2019: Brill. [[https://doi.org/10.1163/9789004401068_004 |DOI]]
   * **1598** ''Dallington, Sir Robert''\\ //A method for trauell. Shewed by taking the view of France. As it stoode in the year of our Lord 1598.//\\ [90] Bl, Falttafeln. London 1598?1606?: Thomas Creede.   * **1598** ''Dallington, Sir Robert''\\ //A method for trauell. Shewed by taking the view of France. As it stoode in the year of our Lord 1598.//\\ [90] Bl, Falttafeln. London 1598?1606?: Thomas Creede.
-  *  **1598** ''Orymeldii'', Salomon\\ //Syndromus literatorum peregrinantium//\\ Lichœ 1598\\ zit. nach: ''Johann Cless'': //Unius seculi eiusque virorum literatorum monumentis tum florentissimi, tum fertilissimi ab anno dom. 1500, ad 1602 …//, Francofurti 1602: Petrus Kopffius, S. 335; als ''Orymeldio'' in: //Verzeichnuß aller newer Bücher// welche in der Fastenmeß dieses 1598 Jars zu Franckfort am Mayn zum Theil ganz new zum Theil nur gebessert sind ausgangen bey Johan Georg Portenbach Buchhändlern in Augspurg allzeit zu finden. 32 S. Gedruckt zu Franckfort am Nayn durch Johann Kollik 1598, unter Libri historici et Geographici [[https://www.google.de/books/edition/Verzeichnis_neuer_Frankfurt_Main_Fastenm/RAN-_3GjudcC?hl|Online]]; ebenso bei Lipen, phil. 1106+  * **1598** ''Orymeldii'', Salomon\\ //Syndromus literatorum peregrinantium//\\ Lichœ 1598\\ zit. nach: ''Johann Cless'': //Unius seculi eiusque virorum literatorum monumentis tum florentissimi, tum fertilissimi ab anno dom. 1500, ad 1602 …//, Francofurti 1602: Petrus Kopffius, S. 335; als ''Orymeldio'' in: //Verzeichnuß aller newer Bücher// welche in der Fastenmeß dieses 1598 Jars zu Franckfort am Mayn zum Theil ganz new zum Theil nur gebessert sind ausgangen bey Johan Georg Portenbach Buchhändlern in Augspurg allzeit zu finden. 32 S. Gedruckt zu Franckfort am Nayn durch Johann Kollik 1598, unter Libri historici et Geographici [[https://www.google.de/books/edition/Verzeichnis_neuer_Frankfurt_Main_Fastenm/RAN-_3GjudcC?hl|Online]]; ebenso bei Lipen, phil. 1106
   * **1599** ''Hermann Kirchner''\\ //De Gravissimis Aliquot Cum Juridicis Tum Politicis Quaestionibus in utramque partem discussis, Orationes//\\ 220 S. [Frankfurt] 1599: Johannis Saurii, impensis Paulii Egnolphi. → Art of Travel, Stagl: Apodemiken.   * **1599** ''Hermann Kirchner''\\ //De Gravissimis Aliquot Cum Juridicis Tum Politicis Quaestionibus in utramque partem discussis, Orationes//\\ 220 S. [Frankfurt] 1599: Johannis Saurii, impensis Paulii Egnolphi. → Art of Travel, Stagl: Apodemiken.
     * ''Georgio Haunschildt von Fürstenfeldt Moravo''\\ //Peregrinandum esse aldolescentibus ac omnibus qui eruditionis & rerum gerendarum tum domi tum foris laudem consectantur// [=Oratio V, S. 52--75] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb11100952?page=60|Online]]  → Stagl: Apodemiken     * ''Georgio Haunschildt von Fürstenfeldt Moravo''\\ //Peregrinandum esse aldolescentibus ac omnibus qui eruditionis & rerum gerendarum tum domi tum foris laudem consectantur// [=Oratio V, S. 52--75] [[https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb11100952?page=60|Online]]  → Stagl: Apodemiken
wiki/zeitleiste_reiseanleitungen_16._jahrhundert.1768657435.txt.gz · Zuletzt geändert: von Norbert Lüdtke

Donate Powered by PHP Valid HTML5 Valid CSS Driven by DokuWiki